14 stycznia, 2026

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) to przewlekła choroba autoimmunologiczna, która prowadzi do postępującego uszkodzenia stawów, bólu i ograniczenia sprawności ruchowej. Choć leczenie farmakologiczne odgrywa bardzo ważną rolę w kontrolowaniu stanu zapalnego, współpraca z fizjoterapeutą jest jednym z kluczowych elementów skutecznej terapii RZS. Odpowiednio dobrana fizjoterapia pozwala nie tylko zmniejszyć dolegliwości, ale także spowolnić rozwój choroby i poprawić jakość życia pacjenta.

Czym jest reumatoidalne zapalenie stawów (RZS)?

RZS to przewlekła choroba zapalna, która najczęściej dotyka drobnych stawów rąk i stóp, ale może obejmować również kolana, barki, biodra czy kręgosłup. Charakterystyczne objawy to:

poranna sztywność stawów,
ból i obrzęk,
ograniczenie ruchomości,
uczucie zmęczenia,
postępujące deformacje stawów.

Choroba ma przebieg falujący – okresy zaostrzeń przeplatają się z remisją, dlatego leczenie musi być elastyczne i kompleksowe.

Dlaczego sama farmakoterapia to za mało?

Leki stosowane w RZS zmniejszają stan zapalny i spowalniają procesy destrukcyjne, jednak nie przywracają prawidłowej funkcji stawów i mięśni. Bez odpowiedniego ruchu i terapii fizycznej dochodzi do:

osłabienia mięśni,
utraty zakresu ruchu,
pogłębiania sztywności stawów,
zaburzeń postawy,
zwiększonego ryzyka niepełnosprawności.

Dlatego fizjoterapia jest niezbędnym uzupełnieniem leczenia farmakologicznego.

Rola fizjoterapeuty w leczeniu RZS

🔹 1. Indywidualna ocena funkcjonalna

Fizjoterapeuta ocenia:

zakres ruchu w stawach,
siłę mięśni,
poziom bólu,
obecność obrzęków,
sposób poruszania się i wykonywania codziennych czynności.

Na tej podstawie tworzy indywidualny plan terapii, dostosowany do aktualnego stadium choroby.

🔹 2. Redukcja bólu i sztywności

W zależności od fazy RZS fizjoterapia może obejmować:

delikatne mobilizacje stawów,
terapię tkanek miękkich,
ćwiczenia rozciągające,
techniki przeciwbólowe (np. kinesiotaping).

Regularna terapia pomaga zmniejszyć poranną sztywność i poprawić komfort ruchu.

🔹 3. Utrzymanie i poprawa zakresu ruchu

Bez ruchu stawy szybko tracą elastyczność. Fizjoterapeuta dobiera bezpieczne ćwiczenia, które:

zapobiegają przykurczom,
utrzymują funkcję stawów,
poprawiają płynność ruchu.

To kluczowe dla zachowania samodzielności pacjenta.

4. Wzmacnianie mięśni i stabilizacja stawów

Silne mięśnie odciążają chore stawy. Fizjoterapia w RZS skupia się na:

wzmacnianiu mięśni okołostawowych,
poprawie stabilizacji,
nauce prawidłowych wzorców ruchowych.

Dzięki temu zmniejsza się ryzyko przeciążeń i dalszych uszkodzeń.

5. Edukacja pacjenta

Współpraca z fizjoterapeutą to także nauka:

bezpiecznego wykonywania codziennych czynności,
ergonomii pracy i odpoczynku,
planowania aktywności w okresach remisji i zaostrzeń,
właściwego doboru ćwiczeń do aktualnego stanu zdrowia.

Edukacja jest jednym z najważniejszych elementów skutecznego leczenia RZS.

Fizjoterapia w okresie remisji i zaostrzeń

Fizjoterapia w RZS jest dynamiczna i zmienia się wraz z przebiegiem choroby:

w okresie zaostrzenia – terapia jest delikatna, skupiona na zmniejszeniu bólu i obrzęku,
w okresie remisji – intensywniejsze ćwiczenia wzmacniające i poprawiające sprawność.

Stała współpraca z fizjoterapeutą pozwala odpowiednio reagować na zmiany w przebiegu choroby.

Korzyści płynące ze współpracy z fizjoterapeutą w RZS

Regularna fizjoterapia pozwala:

zmniejszyć ból i sztywność stawów,
poprawić sprawność ruchową,
spowolnić postęp choroby,
zmniejszyć ryzyko deformacji,
poprawić jakość życia i samodzielność,
zwiększyć świadomość własnego ciała i możliwości.

Reumatoidalne zapalenie stawów to choroba wymagająca kompleksowego podejścia. Farmakoterapia kontroluje stan zapalny, ale to fizjoterapia pozwala zachować sprawność, ruchomość i niezależność. Regularna współpraca z fizjoterapeutą jest kluczowa, aby skutecznie zarządzać chorobą, reagować na jej zmienny przebieg i poprawić codzienne funkcjonowanie.

Jeśli chorujesz na RZS – fizjoterapia nie jest dodatkiem do leczenia. Jest jego fundamentem.

Chcesz zacząć ćwiczyć – wykonaj przed test FMS!

Test FMS (functional movement screen) to metoda badania przesiewowego, służąca ocenie zdrowia, sprawności oraz stanu funkcjonalnego osoby aktywnej fizycznie, zarówno amatorsko, jak i zawodowo. Zaleca się, by test FMS przeprowadzony został u każdego, kto chce rozpocząć treningi – dzięki temu można określić słabe punkty łańcucha ruchowego i ograniczyć ryzyko występowania kontuzji. Test FMS to bardzo prosty i przystępny sposób na sprawdzenie jakości wzorców ruchowych u danej osoby, która uprawia sport – zarówno zawodowo, jak i amatorsko. Umożliwia on zidentyfikowanie ewentualnych asymetrii lub ograniczeń ruchowych, dzięki czemu można wobec nich podjąć odpowiednie działania, a w konsekwencji – zmniejszyć ryzyko odniesienia kontuzji. Test FMS – na czym polega? Test FMS nie jest bardzo skomplikowany. Polega on na wykonaniu przez pacjenta siedmiu ściśle określonych ćwiczeń fizycznych – w zależności od ćwiczenia potrzebne są do tego podstawa o wymiarach 150x15x5 cm, drążek, dwie poprzeczki oraz guma. Do ćwiczeń tych zalicza się:

głęboki przysiad,
przeniesienie kończyny dolnej nad płotkiem,
przysiad w wykroku,
ruchomość obręczy barkowej,
aktywne uniesienie wyprostowanej kończyny dolnej,
ugięcie ramion w podporze,
stabilność rotacyjna tułowia.

Każdy z testów wykonywany jest w odpowiedniej pozycji, która umożliwia ocenę elastyczności mięśni, ruchomości stawów, koordynacji, stabilizacji oraz umiejętności zachowania równowagi. Specjalista obserwuje również, czy w trakcie wykonywania ćwiczeń nie pojawiają się tzw. wzorce kompensacyjne, czyli pewne niekorzystne ustawienia punktów ciała, które zwiększają ryzyko pojawienia się kontuzji. Test FMS – na czym polega punktacja? Podczas testu FMS pacjent ma trzy próby wykonania każdego z ćwiczeń – najlepszą z nich ocenia się w skali od 0 do 3, gdzie:

3 pkt. otrzymuje się za prawidłowo wykonany testu bez wystąpienia wzorców kompensacyjnych,
2 pkt. otrzymuje się za prawidłowo wykonany test z występującymi wzorcami kompensacyjnymi,
1 pkt. otrzymuje się w przypadku niemożności wykonania testu,
0 pkt. otrzymuje się jeśli w trakcie wykonywania testu wystąpi ból.

Za wszystkie siedem testów można otrzymać 21 pkt. Wynik równy bądź mniejszy niż 14 pkt. sygnalizuje zwiększone ryzyko odniesienia kontuzji. Oczywiście nie oznacza to, że dana osoba powinna wówczas zupełnie zrezygnować z uprawiania sportu. Wskazana może być jednak zmiana dyscypliny albo zwiększona praca fizjoterapeutyczna nad określonymi partiami ciała, by wzmocnić mięśnie, uelastycznić stawy itp. Test FMS wykonać można w naszym centrum KRIOSONIK w Warszawie. Zapraszamy do kontaktu – zapewniamy opiekę doświadczonych specjalistów! Zadzwoń lub napisz do nas i umów się na wizytę w dogodnym dla Ciebie terminie -> https://www.kriosonik.pl/rehabilitacja-warszawa/kontakt.