14 stycznia, 2026

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) to przewlekła choroba autoimmunologiczna, która prowadzi do postępującego uszkodzenia stawów, bólu i ograniczenia sprawności ruchowej. Choć leczenie farmakologiczne odgrywa bardzo ważną rolę w kontrolowaniu stanu zapalnego, współpraca z fizjoterapeutą jest jednym z kluczowych elementów skutecznej terapii RZS. Odpowiednio dobrana fizjoterapia pozwala nie tylko zmniejszyć dolegliwości, ale także spowolnić rozwój choroby i poprawić jakość życia pacjenta.

Czym jest reumatoidalne zapalenie stawów (RZS)?

RZS to przewlekła choroba zapalna, która najczęściej dotyka drobnych stawów rąk i stóp, ale może obejmować również kolana, barki, biodra czy kręgosłup. Charakterystyczne objawy to:

poranna sztywność stawów,
ból i obrzęk,
ograniczenie ruchomości,
uczucie zmęczenia,
postępujące deformacje stawów.

Choroba ma przebieg falujący – okresy zaostrzeń przeplatają się z remisją, dlatego leczenie musi być elastyczne i kompleksowe.

Dlaczego sama farmakoterapia to za mało?

Leki stosowane w RZS zmniejszają stan zapalny i spowalniają procesy destrukcyjne, jednak nie przywracają prawidłowej funkcji stawów i mięśni. Bez odpowiedniego ruchu i terapii fizycznej dochodzi do:

osłabienia mięśni,
utraty zakresu ruchu,
pogłębiania sztywności stawów,
zaburzeń postawy,
zwiększonego ryzyka niepełnosprawności.

Dlatego fizjoterapia jest niezbędnym uzupełnieniem leczenia farmakologicznego.

Rola fizjoterapeuty w leczeniu RZS

🔹 1. Indywidualna ocena funkcjonalna

Fizjoterapeuta ocenia:

zakres ruchu w stawach,
siłę mięśni,
poziom bólu,
obecność obrzęków,
sposób poruszania się i wykonywania codziennych czynności.

Na tej podstawie tworzy indywidualny plan terapii, dostosowany do aktualnego stadium choroby.

🔹 2. Redukcja bólu i sztywności

W zależności od fazy RZS fizjoterapia może obejmować:

delikatne mobilizacje stawów,
terapię tkanek miękkich,
ćwiczenia rozciągające,
techniki przeciwbólowe (np. kinesiotaping).

Regularna terapia pomaga zmniejszyć poranną sztywność i poprawić komfort ruchu.

🔹 3. Utrzymanie i poprawa zakresu ruchu

Bez ruchu stawy szybko tracą elastyczność. Fizjoterapeuta dobiera bezpieczne ćwiczenia, które:

zapobiegają przykurczom,
utrzymują funkcję stawów,
poprawiają płynność ruchu.

To kluczowe dla zachowania samodzielności pacjenta.

4. Wzmacnianie mięśni i stabilizacja stawów

Silne mięśnie odciążają chore stawy. Fizjoterapia w RZS skupia się na:

wzmacnianiu mięśni okołostawowych,
poprawie stabilizacji,
nauce prawidłowych wzorców ruchowych.

Dzięki temu zmniejsza się ryzyko przeciążeń i dalszych uszkodzeń.

5. Edukacja pacjenta

Współpraca z fizjoterapeutą to także nauka:

bezpiecznego wykonywania codziennych czynności,
ergonomii pracy i odpoczynku,
planowania aktywności w okresach remisji i zaostrzeń,
właściwego doboru ćwiczeń do aktualnego stanu zdrowia.

Edukacja jest jednym z najważniejszych elementów skutecznego leczenia RZS.

Fizjoterapia w okresie remisji i zaostrzeń

Fizjoterapia w RZS jest dynamiczna i zmienia się wraz z przebiegiem choroby:

w okresie zaostrzenia – terapia jest delikatna, skupiona na zmniejszeniu bólu i obrzęku,
w okresie remisji – intensywniejsze ćwiczenia wzmacniające i poprawiające sprawność.

Stała współpraca z fizjoterapeutą pozwala odpowiednio reagować na zmiany w przebiegu choroby.

Korzyści płynące ze współpracy z fizjoterapeutą w RZS

Regularna fizjoterapia pozwala:

zmniejszyć ból i sztywność stawów,
poprawić sprawność ruchową,
spowolnić postęp choroby,
zmniejszyć ryzyko deformacji,
poprawić jakość życia i samodzielność,
zwiększyć świadomość własnego ciała i możliwości.

Reumatoidalne zapalenie stawów to choroba wymagająca kompleksowego podejścia. Farmakoterapia kontroluje stan zapalny, ale to fizjoterapia pozwala zachować sprawność, ruchomość i niezależność. Regularna współpraca z fizjoterapeutą jest kluczowa, aby skutecznie zarządzać chorobą, reagować na jej zmienny przebieg i poprawić codzienne funkcjonowanie.

Jeśli chorujesz na RZS – fizjoterapia nie jest dodatkiem do leczenia. Jest jego fundamentem.

Dziecko się garbi – czy to moment na wizytę u ortopedy?

Dzieci są narażone na rozwój różnych wad postawy. Objawem, który skłania rodziców do wizyty u ortopedy, bardzo często jest tzw. garbienie się, czyli zaokrąglenie pleców na odcinku piersiowym. Stanu tego nie wolno lekceważyć – nieleczony może powodować poważne konsekwencje zdrowotne.

Ludzki kręgosłup posiada naturalne wygięcia i krzywizny, które są niezbędne m.in. do stabilizacji pionowej postawy oraz amortyzacji obciążeń. Jedną z takich krzywizn jest kifoza piersiowa, czyli w pełni fizjologiczne wygięcie kręgosłupa ku tyłowi na odcinku piersiowym. Prawidłowy zakres kifozy wynosi jednak od 20 do 40° – jeśli krzywizna jest większa, mamy do czynienia z tzw. hiperkifozą, którą uznaje się za wadę postawy.

W powszechnej nomenklaturze hiperkifozę określa się mianem „okrągłych pleców” – jest tak dlatego, że sylwetka osoby nią dotkniętej jest wyraźnie zgarbiona, a kręgosłup przybiera kulisty kształt.

Dlaczego dzieci się garbią?

Hiperkifoza i związane z nią garbienie się dziecka może mieć różne przyczyny. Zalicza się do nich:

występująca w wieku dziecięcym choroba Scheuermanna, w przebiegu której dochodzi do martwicy i obumierania trzonów kręgowych oraz krążków międzykręgowych kilku sąsiadujących ze sobą kręgów,
współwystępowanie innych wad postawy, np. skoliozy (czyli bocznego skrzywienia kręgosłupa),
krzywica, czyli występująca u dzieci w wieku 2-3 lat choroba spowodowana niedoborem witaminy D,
niedobór aktywności fizycznej, spędzanie większości czasu przy biurku, przed telewizorem lub komputerem,
przyjmowanie nieprawidłowej pozycji ciała podczas nauki przy biurku albo korzystania z komputera.

Jakie skutki może mieć garbienie się?

Hiperkifoza skutkuje nie tylko zaokrągleniem pleców i występowaniem tzw. garbu. Nieleczona wada przyspiesza procesy zwyrodnieniowe w obrębie kręgosłupa, ogranicza jego ruchomość, powoduje nadmierne napięcie mięśni kręgosłupa, może być przyczyną dolegliwości bólowych, zaburzeń oddychania, a nawet zaburzeń przepływu krwi. Dlatego hiperkifozę trzeba leczyć!

Jak leczy się plecy okrągłe?

Wizyta u ortopedy to podstawowy element diagnostyki hiperkifozy – w większości przypadków do rozpoznania wady wystarczy samo wzrokowe badanie postawy ciała dziecka, choć czasami lekarz może zlecić również wykonanie dodatkowych badań obrazowych.

W leczeniu tzw. pleców okrągłych największe znaczenie ma odpowiednia fizjoterapia, czyli ćwiczenia wykonywane pod okiem wyspecjalizowanego rehabilitanta. Fizjoterapia ma na celu rozciągnięcie mięśni przykurczonych i wzmocnienie mięśni osłabionych, przywrócenie prawidłowych nawyków ruchowych i oddechowych, a także utrzymanie pełnej ruchomości kręgosłupa. Niekiedy pomocniczo stosuje się także zabiegi fizykoterapii, w tym hydroterapię, elektroterapię i ciepłolecznictwo.

Leczeniem hiperkifozy oraz innych wad postawy u dzieci zajmujemy się w naszym centrum Kriosonik! Jeśli Twoje dziecko potrzebuje tego typu pomocy, skontaktuj się z nami i umów się na wizytę!