14 stycznia, 2026

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) to przewlekła choroba autoimmunologiczna, która prowadzi do postępującego uszkodzenia stawów, bólu i ograniczenia sprawności ruchowej. Choć leczenie farmakologiczne odgrywa bardzo ważną rolę w kontrolowaniu stanu zapalnego, współpraca z fizjoterapeutą jest jednym z kluczowych elementów skutecznej terapii RZS. Odpowiednio dobrana fizjoterapia pozwala nie tylko zmniejszyć dolegliwości, ale także spowolnić rozwój choroby i poprawić jakość życia pacjenta.

Czym jest reumatoidalne zapalenie stawów (RZS)?

RZS to przewlekła choroba zapalna, która najczęściej dotyka drobnych stawów rąk i stóp, ale może obejmować również kolana, barki, biodra czy kręgosłup. Charakterystyczne objawy to:

poranna sztywność stawów,
ból i obrzęk,
ograniczenie ruchomości,
uczucie zmęczenia,
postępujące deformacje stawów.

Choroba ma przebieg falujący – okresy zaostrzeń przeplatają się z remisją, dlatego leczenie musi być elastyczne i kompleksowe.

Dlaczego sama farmakoterapia to za mało?

Leki stosowane w RZS zmniejszają stan zapalny i spowalniają procesy destrukcyjne, jednak nie przywracają prawidłowej funkcji stawów i mięśni. Bez odpowiedniego ruchu i terapii fizycznej dochodzi do:

osłabienia mięśni,
utraty zakresu ruchu,
pogłębiania sztywności stawów,
zaburzeń postawy,
zwiększonego ryzyka niepełnosprawności.

Dlatego fizjoterapia jest niezbędnym uzupełnieniem leczenia farmakologicznego.

Rola fizjoterapeuty w leczeniu RZS

🔹 1. Indywidualna ocena funkcjonalna

Fizjoterapeuta ocenia:

zakres ruchu w stawach,
siłę mięśni,
poziom bólu,
obecność obrzęków,
sposób poruszania się i wykonywania codziennych czynności.

Na tej podstawie tworzy indywidualny plan terapii, dostosowany do aktualnego stadium choroby.

🔹 2. Redukcja bólu i sztywności

W zależności od fazy RZS fizjoterapia może obejmować:

delikatne mobilizacje stawów,
terapię tkanek miękkich,
ćwiczenia rozciągające,
techniki przeciwbólowe (np. kinesiotaping).

Regularna terapia pomaga zmniejszyć poranną sztywność i poprawić komfort ruchu.

🔹 3. Utrzymanie i poprawa zakresu ruchu

Bez ruchu stawy szybko tracą elastyczność. Fizjoterapeuta dobiera bezpieczne ćwiczenia, które:

zapobiegają przykurczom,
utrzymują funkcję stawów,
poprawiają płynność ruchu.

To kluczowe dla zachowania samodzielności pacjenta.

4. Wzmacnianie mięśni i stabilizacja stawów

Silne mięśnie odciążają chore stawy. Fizjoterapia w RZS skupia się na:

wzmacnianiu mięśni okołostawowych,
poprawie stabilizacji,
nauce prawidłowych wzorców ruchowych.

Dzięki temu zmniejsza się ryzyko przeciążeń i dalszych uszkodzeń.

5. Edukacja pacjenta

Współpraca z fizjoterapeutą to także nauka:

bezpiecznego wykonywania codziennych czynności,
ergonomii pracy i odpoczynku,
planowania aktywności w okresach remisji i zaostrzeń,
właściwego doboru ćwiczeń do aktualnego stanu zdrowia.

Edukacja jest jednym z najważniejszych elementów skutecznego leczenia RZS.

Fizjoterapia w okresie remisji i zaostrzeń

Fizjoterapia w RZS jest dynamiczna i zmienia się wraz z przebiegiem choroby:

w okresie zaostrzenia – terapia jest delikatna, skupiona na zmniejszeniu bólu i obrzęku,
w okresie remisji – intensywniejsze ćwiczenia wzmacniające i poprawiające sprawność.

Stała współpraca z fizjoterapeutą pozwala odpowiednio reagować na zmiany w przebiegu choroby.

Korzyści płynące ze współpracy z fizjoterapeutą w RZS

Regularna fizjoterapia pozwala:

zmniejszyć ból i sztywność stawów,
poprawić sprawność ruchową,
spowolnić postęp choroby,
zmniejszyć ryzyko deformacji,
poprawić jakość życia i samodzielność,
zwiększyć świadomość własnego ciała i możliwości.

Reumatoidalne zapalenie stawów to choroba wymagająca kompleksowego podejścia. Farmakoterapia kontroluje stan zapalny, ale to fizjoterapia pozwala zachować sprawność, ruchomość i niezależność. Regularna współpraca z fizjoterapeutą jest kluczowa, aby skutecznie zarządzać chorobą, reagować na jej zmienny przebieg i poprawić codzienne funkcjonowanie.

Jeśli chorujesz na RZS – fizjoterapia nie jest dodatkiem do leczenia. Jest jego fundamentem.

Jak wygląda leczenie łokcia golfisty i tenisisty?

Łokieć golfisty i łokieć tenisisty to rodzaje kontuzji, których bezpośrednią przyczyną jest przeciążenie przyczepów mięśni nadgarstka. Głównym objawem obu przypadłości jest ból łokcia, w części przyśrodkowej (łokieć golfisty) lub zewnętrznej (łokieć tenisisty).

Czym są łokieć golfisty i łokieć tenisisty?

Łokieć golfisty, czyli inaczej (entezopatia nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej) to forma zapalenia ścięgna powstała w wyniku powtarzających się mikrourazów. Stan zapalny zlokalizowany jest guzku po wewnętrznej stronie łokcia, a związany z nim ból może promieniować na przedramię.

Łokieć tenisisty (entezopatia mięśni prostowników nadgarstka) powstaje w wyniku częstego i intensywnego powtarzania czynności chwytania, zwłaszcza przy używaniu kciuka i pierwszych dwóch palców dłoni. Kontuzja ta jest najczęstszym powodem zgłoszeń do lekarza lub fizjoterapeuty z powodu bólu łokcia. W przeciwieństwie do łokcia golfisty, dolegliwości bólowe są zlokalizowane po zewnętrznej stronie stawu.

Łokieć golfisty występuje rzadziej niż łokieć tenisisty, jednak obie kontuzje mają podobną przyczynę i leczy się je w podobny sposób.

Jak leczyć łokieć golfisty lub łokieć tenisisty?

W większości przypadków stan zapalny mija sam, a organizm sprawnie radzi sobie z naprawą przeciążonych ścięgien. Istnieją jednak sposoby, które przyśpieszają gojenie lub łagodzą objawy. Często stosowane sposoby leczenia to:

Stosowanie okładów z lodu w celu zmniejszenia obrzęku. Według zaleceń lekarzy, najlepiej robić to przez ok. 30 minut co 3 godziny w ciągu dnia, aż do ustąpienia bólu.
Używanie specjalnej ortezy (paska podtrzymującego) na łokieć, aby chronić uszkodzone ścięgna przed dalszym przeciążeniem;
Przyjmowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), takich jak ibuprofen lub aspiryna, w celu złagodzenia bólu i obrzęku. Nie należy jednak przekraczać zalecanej dawki dobowej, nawet w przypadku silnego bólu;
Specjalne ćwiczenia ruchowe, które może zalecić lekarz. Mają one na celu zmniejszenie sztywności stawu łokciowego;
W niektórych przypadkach zalecana jest fizjoterapia;
Zastrzyki sterydowe – obecnie rzadko stosowane.

Ciężkie przypadki łokcia golfisty lub łokcia tenisisty zdarzają się wyjątkowo rzadko. Jeśli jednak stan nie ulega poprawie w ciągu dwóch do czterech miesięcy leczenia zachowawczego, stosuje się leczenie chirurgiczne. Zabieg polega na usunięciu uszkodzonego odcinka ścięgna oraz wzmocnieniu reszty.

Łokieć golfisty oraz łokieć tenisisty - fizjoterapia

W przypadku kontuzji, która nie chce minąć samoistnie, najczęściej stosowaną metodą leczenia jest fizjoterapia. Terapeuta może skorzystać z takich metod, jak:

Terapia manualna, czyli ręczne rozciąganie mięśni i stawów oraz inne techniki, stosowane przez specjalistę na ramieniu i odcinku piersiowym kręgosłupa. Ma to na celu wyeliminować ewentualne zaburzenia równowagi mięśniowej wzdłuż łańcucha mięśniowego i tkanki łącznej obejmującej łokieć.
Ćwiczenia zakresu ruchu. Specjalista może zalecić ćwiczenia ruchowe i rozciągające, które pomogą utrzymać prawidłowy zakres ruchu łokcia i nadgarstka.
Ćwiczenia wzmacniające, ćwiczenia izometryczne i oporowe, mające na celu przywrócenie prawidłowej pracy mięśni.
Wydanie zaleceń dotyczących zmian stylu życia, aktywności lub sposobu uprawiania sportu. Zmiany te mają na celu niedopuszczenie do nawrotu kontuzji. W przypadków osób uprawiających sport, może być konieczne dokonanie korekty w swingu golfowym, technikach rzucania piłką lub wykonywaniu zamachów.
Trening funkcjonalny uczy, jak modyfikować określone wzorce ruchowe, aby promować mniejszy nacisk na ścięgna łokciowe.

Warto pamiętać, że w ciężkich przypadkach łokcia golfisty lub łokcia tenisisty może być konieczne zaprzestanie pracy lub aktywności sportowej, jeśli mogą doprowadzić do pogorszenia się stanu lub ponownej kontuzji.