Złamania i pęknięcia kości kończyn górnych i dolnych zdarzają się niezwykle często i są zdecydowanie najbardziej popularnym problemem z jakim pacjenci zgłaszają się do poradni chirurgicznych i ortopedycznych. Zależnie od miejsca i rozległości złamania oraz obciążenia, jakiemu będzie poddawana złamana kość w trakcie wykonywania codziennych czynności, proces leczenia złamania może mieć różny przebieg i trwać od kilku tygodni do nawet kilku miesięcy. Czy specjalistyczna rehabilitacja po złamaniach jest jednak zawsze konieczna?

Czy rehabilitacja po złamaniu jest konieczna?

Wizyta u fizjoterapeuty, często zlecona przez ortopedę bądź chirurga już w trakcie leczenia złamania pozwoli nauczyć pacjenta opiekowania się złamaniem i działania w taki sposób, by kości zrastały się prawidłowo i nie powodowały dalszych uszkodzeń mięśni czy ścięgien. Z reguły zarówno ci, u których leczenie wymaga zastosowania gipsu jak i łagodniejsze przypadki unieruchamiające rękę opatrunkami mogą skorzystać wiele na nawet krótkim procesie rehabilitacyjnym. Stawką jest w tym przypadku możliwość pełnego odzyskania sprawności ruchowej uszkodzonej części ciała. Z rehabilitacją kości nie należy zwlekać – może wydawać się, że powinna odbyć się dopiero po zdjęciu gipsu, jednak w praktyce powinna mieć miejsce już w trakcie zespalania się kości. W pierwszych dniach po urazie rehabilitacja skupi się na uniknięciu zakrzepów oraz utrzymaniu sprawności mięśni poprzez ich napinanie bez wykonywania ruchów w obrębie kości. Drobne ćwiczenia rehabilitacyjne mogą być wykonywane niezależnie od miejsca, w którym nastąpiło złamanie – wbrew pozorom, kontrolowany ruch jest w procesie leczenia jak najbardziej wskazany.

Elementy rehabilitacji po złamaniach

Wspomniane przywrócenie mobilności ścięgien i mięśni wokół zrastającej się kości jest stosowne niemalże niezależnie od miejsca złamania. Dalsze etapy pracy z fizjoterapeutą będą już jednak różniły się od siebie i powinny być zawsze dopasowane do charakteru złamania – przywrócenie sprawności stopy wygląda nieco inaczej, niż miednicy, ręki czy nawet poszczególnych kości w obrębie tej samej nogi. Dla rehabilitacji znaczenie będzie mieć też wiek pacjenta i jego tryb życia – nawet przy dostępnych zwolnieniach lekarskich nie każdy może pozwolić sobie na poświęcenie kilku miesięcy na powolną rehabilitację i brak dodatkowych obciążeń. Podczas fizjoterapii i rehabilitacji po złamaniach, oprócz standardowych ćwiczeń specjaliści wykorzystują często także masaże pobudzające krążenie i przyspieszające regenerację uszkodzonych tkanek, laseroterapię i krioterapię, które łagodzą stany zapalne i działają przeciwbólowo, a także leczenie ultradźwiękami i z wykorzystaniem pola magnetycznego. Dwie ostatnie metody to jeden ze skuteczniejszych sposobów na pobudzenie procesu zrostu kostnego, dlatego często wykorzystuje się go u starszych pacjentów których naturalne procesy leczenia organizmu wymagają więcej czasu.

Dlaczego rehabilitacja po złamaniu jest ważna?

Żadnego uszkodzenia kości nie należy bagatelizować, bo nawet te najprostsze, gojące się w kilka tygodni, mogą powodować problemy ze sprawnością mięśni i przykurcze wywołane unieruchomieniem kończyny. Z zasady więc dla każdego złamania polecane jest skorzystanie z rehabilitacji i fizjoterapii – wykonywane ćwiczenia będą oczywiście dopasowane do charakteru złamania i ograniczeń mobilności jakie po nim nastąpiły, ale zawsze warto skonsultować się z lekarzem i zdecydować nawet na kilka sesji zajęć. Jednym z najważniejszych powodów, dla których rehabilitacja po złamaniach jest tak istotna są konsekwencje, z jakimi trzeba będzie się zmierzyć bez ponownego rozpracowania mięśni po urazie. Jeśli całkowicie odrzucimy potrzebę rehabilitacji lub ta nie będzie przeprowadzona prawidłowo, zależnie od miejsca złamania trzeba będzie liczyć się z możliwymi ograniczeniami funkcjonalności ręki czy nogi. Bez odpowiedniego przygotowania mięśni do ponownej pracy możliwe jest też występowanie bolesnych przykurczy i nieprawidłowej odbudowy masy mięśniowej, wiążącej się z nawracającymi bólami i dyskomfortem. Rehabilitację po urazie można rozpocząć jeszcze w trakcie zrastania się kości, po zakończeniu leczenia z wykorzystaniem gipsu czy ortezy, ale też wiele lat później, jeśli pacjentowi w dalszym ciągu dokuczają dolegliwości bólowe i ograniczenia ruchowe wynikające z urazu. Na leczenie nie jest w tym przypadku nigdy za późno, choć najlepsze efekty przynosi oczywiście wcześnie rozpoczęta praca z doświadczonym fizjoterapeutą.