14 stycznia, 2026

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) to przewlekła choroba autoimmunologiczna, która prowadzi do postępującego uszkodzenia stawów, bólu i ograniczenia sprawności ruchowej. Choć leczenie farmakologiczne odgrywa bardzo ważną rolę w kontrolowaniu stanu zapalnego, współpraca z fizjoterapeutą jest jednym z kluczowych elementów skutecznej terapii RZS. Odpowiednio dobrana fizjoterapia pozwala nie tylko zmniejszyć dolegliwości, ale także spowolnić rozwój choroby i poprawić jakość życia pacjenta.

Czym jest reumatoidalne zapalenie stawów (RZS)?

RZS to przewlekła choroba zapalna, która najczęściej dotyka drobnych stawów rąk i stóp, ale może obejmować również kolana, barki, biodra czy kręgosłup. Charakterystyczne objawy to:

poranna sztywność stawów,
ból i obrzęk,
ograniczenie ruchomości,
uczucie zmęczenia,
postępujące deformacje stawów.

Choroba ma przebieg falujący – okresy zaostrzeń przeplatają się z remisją, dlatego leczenie musi być elastyczne i kompleksowe.

Dlaczego sama farmakoterapia to za mało?

Leki stosowane w RZS zmniejszają stan zapalny i spowalniają procesy destrukcyjne, jednak nie przywracają prawidłowej funkcji stawów i mięśni. Bez odpowiedniego ruchu i terapii fizycznej dochodzi do:

osłabienia mięśni,
utraty zakresu ruchu,
pogłębiania sztywności stawów,
zaburzeń postawy,
zwiększonego ryzyka niepełnosprawności.

Dlatego fizjoterapia jest niezbędnym uzupełnieniem leczenia farmakologicznego.

Rola fizjoterapeuty w leczeniu RZS

🔹 1. Indywidualna ocena funkcjonalna

Fizjoterapeuta ocenia:

zakres ruchu w stawach,
siłę mięśni,
poziom bólu,
obecność obrzęków,
sposób poruszania się i wykonywania codziennych czynności.

Na tej podstawie tworzy indywidualny plan terapii, dostosowany do aktualnego stadium choroby.

🔹 2. Redukcja bólu i sztywności

W zależności od fazy RZS fizjoterapia może obejmować:

delikatne mobilizacje stawów,
terapię tkanek miękkich,
ćwiczenia rozciągające,
techniki przeciwbólowe (np. kinesiotaping).

Regularna terapia pomaga zmniejszyć poranną sztywność i poprawić komfort ruchu.

🔹 3. Utrzymanie i poprawa zakresu ruchu

Bez ruchu stawy szybko tracą elastyczność. Fizjoterapeuta dobiera bezpieczne ćwiczenia, które:

zapobiegają przykurczom,
utrzymują funkcję stawów,
poprawiają płynność ruchu.

To kluczowe dla zachowania samodzielności pacjenta.

4. Wzmacnianie mięśni i stabilizacja stawów

Silne mięśnie odciążają chore stawy. Fizjoterapia w RZS skupia się na:

wzmacnianiu mięśni okołostawowych,
poprawie stabilizacji,
nauce prawidłowych wzorców ruchowych.

Dzięki temu zmniejsza się ryzyko przeciążeń i dalszych uszkodzeń.

5. Edukacja pacjenta

Współpraca z fizjoterapeutą to także nauka:

bezpiecznego wykonywania codziennych czynności,
ergonomii pracy i odpoczynku,
planowania aktywności w okresach remisji i zaostrzeń,
właściwego doboru ćwiczeń do aktualnego stanu zdrowia.

Edukacja jest jednym z najważniejszych elementów skutecznego leczenia RZS.

Fizjoterapia w okresie remisji i zaostrzeń

Fizjoterapia w RZS jest dynamiczna i zmienia się wraz z przebiegiem choroby:

w okresie zaostrzenia – terapia jest delikatna, skupiona na zmniejszeniu bólu i obrzęku,
w okresie remisji – intensywniejsze ćwiczenia wzmacniające i poprawiające sprawność.

Stała współpraca z fizjoterapeutą pozwala odpowiednio reagować na zmiany w przebiegu choroby.

Korzyści płynące ze współpracy z fizjoterapeutą w RZS

Regularna fizjoterapia pozwala:

zmniejszyć ból i sztywność stawów,
poprawić sprawność ruchową,
spowolnić postęp choroby,
zmniejszyć ryzyko deformacji,
poprawić jakość życia i samodzielność,
zwiększyć świadomość własnego ciała i możliwości.

Reumatoidalne zapalenie stawów to choroba wymagająca kompleksowego podejścia. Farmakoterapia kontroluje stan zapalny, ale to fizjoterapia pozwala zachować sprawność, ruchomość i niezależność. Regularna współpraca z fizjoterapeutą jest kluczowa, aby skutecznie zarządzać chorobą, reagować na jej zmienny przebieg i poprawić codzienne funkcjonowanie.

Jeśli chorujesz na RZS – fizjoterapia nie jest dodatkiem do leczenia. Jest jego fundamentem.

Haluksy – jak sobie z nimi radzić?

Haluks, czyli tzw. paluch koślawy, to zwyrodnienie stopy, które objawia się obecnością charakterystycznego guza przy wewnętrznej krawędzi stopy, a także deformacją dużego palca (czasem również kilku palców). Haluksy leczy się poprzez stosowanie specjalistycznych wkładek ortopedycznych, ortez i podczas operacji. Pomocniczo wykorzystywana jest także rehabilitacja.

Haluksy to problem występujący częściej u kobiet. Do przyczyn rozwoju tego zwyrodnienia stóp zalicza się czynniki genetyczne, częste noszenie butów na wysokim obcasie, nadwaga, płaskostopie oraz stojący tryb życia.

Jak powstają haluksy? Otóż przeciążenie przedniej części stopy na skutek któregoś z tych czynników zwiększa ucisk na palucha i łuk poprzeczny stopy. To z kolei prowadzi do przeciążeń wewnętrznej krawędzi stopy, rozwoju charakterystycznego guza oraz deformacji palców. Towarzyszy temu ból, niekiedy naprawdę silny, a do powikłań zalicza się m.in. zapalenie wysiękowe kaletki oraz podwichnięcie stawu śródstopno-palcowego.

Metody leczenia haluksów zależą od stopnia zaawansowania choroby. Początkowo nieprawidłowe ułożenie stopy można korygować za pomocą specjalistycznych wkładek ortopedycznych oraz ortez. Odciążają one stawy, stabilizują palec oraz zatrzymują deformację. Zaawansowane haluksy leczy się operacyjnie – obecnie są to zabiegi mało inwazyjne, mikrochirurgiczne, nieobciążające dla pacjenta i niewymagające długotrwałego unieruchomienia.

Rehabilitacja w leczeniu haluksów

Zarówno w leczeniu zachowawczym haluksów, jak i u pacjentów oczekujących na operację oraz już po jej wykonaniu pomocniczo stosuje się także rehabilitację.

Kinezyterapia – są to różnego rodzaju ćwiczenia, które mają za zadanie wzmacnianie struktur tworzących stopę, usprawnienie przewodnictwa nerwowego oraz hamowanie zmian degeneracyjnych. Może to być np. toczenie stopą piłeczki albo wykonywanie palcami u stóp ruchów podobnych do grania na pianinie.
Fizykoterapia – zastosowanie znajdują różne zabiegi fizykoterapeutyczne, w tym fala uderzeniowa, ultradźwięki, pole magnetyczne oaz krioterapia. Mają one działanie przeciwbólowe, hamują procesy zapalne oraz spowalniają rozwój zmian zwyrodnieniowych.
Kinesiotaping – jest to naklejanie na stopę specjalnych elastycznych taśm. Lekko unoszą one skóry do góry i poprawiają jej napięcie, co przyczynia się do poprawy krążenia krwi, zmniejsza odczuwanie przez pacjenta bólu oraz pomaga skorygować nieprawidłowe ustawienie palca.

W naszych placówkach KRIOSONIK pomagamy pacjentom borykającym się z haluksami w różnych stadiach, zawsze dobierają metody rehabilitacji do ich indywidualnych potrzeb. Zapraszamy do kontaktu!